ضرورت استفاده از دستگاههای تصفیه هوا در مرکز داده و نقش آن در محافظت از تجهیزات حساس
مرکز داده یکی از حیاتیترین زیرساختهای فناوری اطلاعات است که عملکرد آن بهطور مستقیم بر پایداری سرویسها و تداوم کسبوکار تأثیر میگذارد. با افزایش تراکم تجهیزات، حساسیت بالا به شرایط محیطی و ارزش دادههای ذخیره شده، کنترل کیفی هوای داخل اتاق سرور و مرکز داده اهمیت ویژهای پیدا کرده است. یکی از چالشهای جدی، وجود ذرات معلق آلاینده در هواست؛ ذراتی که ممکن است در نگاه اول بیاهمیت بهنظر برسند اما در واقع تهدیدی جدی برای سلامت و عمر تجهیزات الکترونیکی محسوب میشوند.
در میان انواع آلایندهها، ذرات ریز معلق (PM2.5 و PM10) و بهویژه ذرات فلزی مانند سرب، آلومینیوم، مس و سایر آلیاژها، خطر بیشتری برای تجهیزات حساس ایجاد میکنند. منشأ این آلایندهها میتواند آلودگی شهری، فعالیت صنعتی، گردوغبار ناشی از ساختوساز یا حتی فرسایش تجهیزات در خود مرکز داده باشد. ورود این ذرات به فضای حساس مرکز داده، بدون وجود سیستم تصفیه هوای مناسب، میتواند پیامدهای جدی در پی داشته باشد.
تأثیرات مخرب ذرات معلق تنها محدود به رسوب روی سطوح تجهیزات نیست. این ذرات در ابعاد میکروسکوپی قادرند وارد محفظه داخلی سختافزارها شده و فرآیندهای مکانیکی یا الکترونیکی را مختل کنند. برای مثال، رسوب فلزات در کنار رطوبت نسبی میتواند سبب ایجاد واکنشهای شیمیایی مانند خوردگی شود. خوردگی بهویژه در نقاط اتصال، بردهای الکترونیکی، کانکتورها و قطعات متحرک پیامدهای بسیار جدی دارد. در تجهیزاتی مانند سرورها و ذخیرهسازها، این مشکل ممکن است با بروز خطاهای متناوب، کاهش کارایی یا حتی خرابی دائمی همراه باشد.
یکی از آسیبپذیرترین تجهیزات در برابر آلودگی هوا، Tape Library است؛ سیستمی که همچنان در بسیاری از سازمانها برای آرشیو بلندمدت و ایمن دادهها مورد استفاده قرار میگیرد. ساختار Tape Library شامل اجزای دقیق مکانیکی و سیستمهای مبتنی بر فناوری مغناطیسی است که نسبت به کوچکترین تغییرات محیطی حساسیت بالایی دارند. نوارهای مغناطیسی مورد استفاده در این دستگاهها در برابر ذرات فلزی بهطور ویژه آسیبپذیرند، زیرا این ذرات خود دارای خواص مغناطیسی یا شبهمغناطیسی هستند و میتوانند موجب ایجاد اختلال در میدانهای مغناطیسی حساس نوارها شوند.
ذرات فلزی مانند سرب، اگرچه ممکن است غیرمغناطیسی باشند، اما رسانایی الکتریکی و قابلیت واکنشپذیری آنها باعث میشود در حضور میدانهای مغناطیسی تجهیزات ذخیرهسازی، رفتار نامطلوبی از خود نشان دهند. تجمع این ذرات روی هدهای خواندن و نوشتن Tape Drive میتواند باعث کاهش دقت، افزایش نرخ خطا (Error Rate)، اختلال در Tracking و در موارد شدید، آسیبدیدگی هد یا نوار شود. این اختلالات نه تنها روند بازیابی یا ذخیره دادهها را تحتتأثیر قرار میدهند، بلکه میتوانند موجب از دست رفتن دائمی اطلاعات ثبت شده روی نوار شوند.
از سوی دیگر، ورود ذرات گردوغبار و فلزی به مکانیزم رباتیک Tape Library میتواند باعث فرسایش چرخدندهها، حرکت نامنظم بازوهای مکانیکی، ایجاد صداهای غیرعادی یا توقف کامل عملیات رباتیک شود. هرگونه اختلال مکانیکی در یک Tape Library میتواند منجر به بروز تأخیرهای طولانی در فرآیند پشتیبانگیری و بازیابی دادهها شود. در محیطهایی که حجم عملیات Backup و Restore بسیار بالاست، این موضوع میتواند بهطور مستقیم بر سطح خدمات سازمان تأثیر بگذارد.
تمام این موارد ضرورت استفاده از دستگاههای تصفیه هوای پیشرفته را در مرکز داده آشکار میسازد. سیستمهای تصفیه هوا در مرکز داده معمولاً ترکیبی از فیلترهای چندمرحلهای هستند که شامل فیلترهای اولیه برای حذف ذرات بزرگتر، فیلترهای HEPA برای حذف ذرات ریزتر، و در صورت نیاز، فیلترهای شیمیایی برای حذف گازهای خورنده و آلایندههای شیمیایی میشوند. فیلتر HEPA قادر است ذراتی به کوچکی ۰٫۳ میکرون را با راندمان بالای ۹۹٫۹۷٪ حذف کند. این سطح از فیلتراسیون برای محافظت از تجهیزات حساس مرکز داده بسیار حیاتی است.
در مراکز داده نزدیک به مناطق صنعتی یا شهرهای با آلودگی بالا، استفاده از سیستمهای فیلتراسیون پیشرفتهتر، شامل فیلترهای الکترواستاتیک یا سیستمهای تصفیه با فناوری یونیزهکردن، میتواند لایهای اضافه از حفاظت فراهم کند. کنترل فشار مثبت در اتاق سرور نیز یک راهکار تکمیلی مهم است. با ایجاد فشار مثبت، از ورود هوای آلوده از مسیرهای ناخواسته جلوگیری میشود. این موضوع در کنار فیلتراسیون مناسب، محیطی پایدار و عاری از آلاینده برای تجهیزات فراهم میآورد.
علاوه بر حذف ذرات معلق، سیستمهای تصفیه هوا نقش مهمی در حفظ رطوبت استاندارد دارند. رطوبت بیش از حد میتواند سرعت خوردگی را افزایش دهد، درحالیکه رطوبت بسیار پایین احتمال تخلیه الکترواستاتیکی (ESD) را بالا میبرد؛ هر دو عامل برای Tape Library و سایر تجهیزات ذخیرهسازی مضر هستند. به همین دلیل، سیستمهای HVAC ویژه مرکز داده معمولاً با حسگرهای دقیق برای کنترل رطوبت، دما، و کیفیت هوا همراه هستند.
در نهایت، هزینه سرمایهگذاری روی دستگاههای تصفیه هوای استاندارد و مدیریت کیفیت هوا، در مقایسه با خسارتی که خرابی تجهیزات حساس مرکز داده میتواند ایجاد کند، بسیار ناچیز است. توقف سرویس، از دست رفتن دادههای حیاتی، نیاز به تعویض قطعات گرانقیمت، و کاهش عمر تجهیزات، برخی از پیامدهای عدم توجه به مسئله فیلتراسیون هوا هستند.
بهطور خلاصه، ذرات معلق بهویژه ذرات فلزی مانند سرب، میتوانند تهدیدی جدی برای تجهیزات مرکز داده از جمله Tape Library باشند. ویژگیهای مغناطیسی و مکانیکی حساس این تجهیزات، آنها را در برابر کوچکترین آلودگیها آسیبپذیر میکند. استفاده از دستگاههای تصفیه هوای پیشرفته، نظارت بر کیفیت هوا، و رعایت استانداردهای محیطی، اقداماتی ضروری برای تضمین پایداری عملکرد مرکز داده و حفاظت از داراییهای اطلاعاتی سازمان است.
تیم فنی شرکت کوشا فناوران مبتکر ، با ترکیب تجربه و تخصص فناوری نوین، آماده خدمت گذاری به سازمانها و نهادهای دولتی و خصوصی در حوزه ایجاد و پیاده سازی زیرساخت های شبکه و امنیت سایبری از جمله زیرساخت پشتیبانگیری و بازیابی اطلاعات می باشد.
جهت مطالعه مقالات بیشتر به بخش مطالب آموزشی سایت www.tapestorage.net و مجله مبتکر به آدرس https://blog.tapestorage.ir مراجعه فرمائید .